For this series I photographed and interviewed six people who identify as bisexual. By creating these images I want to make people more aware of the stigmas and stereotypes around bisexuality by both mainstream culture and the LGBTQIA+ community by asking everyone the same questions. Eventhough everyone has their own unique experiences, you can’t help but notice that there are also a lot of similarities in their stories.
Is er een bepaalde ervaring die je hebt gehad waarin je het gevoel had met andere mensen dat jouw biseksualiteit niet serieus werd genomen?
Jazeker. Ik had eigenlijk tot op het punt van mijn middelbare schooltijd altijd zoiets van, nou, we leven in een best wel tolerant land, toch? Dat was eigenlijk mijn beeld van Nederland. Maar op een gegeven moment kwam ik op de middelbare school. Op mijn dertiende of viertiende wist zo’n beetje de hele school dat ik biseksueel was, want ik wist dat al vanaf een redelijk jonge leeftijd.
En toen had een klasgenoot van mij iets getweet, want iemand had blijkbaar aan hem gevraagd wat hij van mij vond. Geen idee waarom, maar oké. En toen had hij gezegd van, ‘‘ze kan niet eens kiezen tussen mannen of vrouwen.’’ En dat dat nog erger zou zijn dan lesbisch wezen. En toen had ik ook echt zoiets van, ‘maar ik heb meer keuze. Ik heb meer keuze in mensen dan jou.’ Ik had ik het gevoel van, ‘I’m just living my life, ik doe gewoon wat ik leuk vind en ik doe er niemand mee kwaad.’ Waarom ben je salty daarover of zo? Waarom ben je zo geobsedeerd, waarom ben je zo geraakt of boeit het je zo veel, op wat voor mensen ik val? Maar dat was blijkbaar voor diegene een groot issue. Dat vond ik eigenlijk ook wel het aparte van het hele verhaal. Dat is echt wel een beetje de enige persoon geweest die zo ernaar heeft gekeken.
Verder heb ik ook wel gemerkt in mijn seksuele en intieme relaties dat mannen vaak zeggen: “ik vind het niet erg als je seksueel iets met vrouwen doet, maar wel met andere mannen.’’ Als het met hetzelfde geslacht is, dan is het opeens geil en vinden ze het leuk en is het niet zo serieus als dat je het met een man zou doen, in mijn geval. Dus dat vind ik ook wel apart. Waarom wordt dat niet als iets volwaardigs gezien? Dat vond ik wel opvallend.
En heb je ook aan die mannen doorgevraagd van, ‘‘waarom is seks met een vrouw dan opeens geen probleem?’’
Ik denk dat het vooral komt omdat diegene zich beter kan plaatsen in de positie van een man, dus dat diegene ook weet hoe dat dan voelt om seks te hebben met een vrouw. En als dat twee vrouwen zijn, dan kan hij zich dat minder makkelijk voorstellen. Dus dan neemt hij daar minder aanstoot aan misschien. Ik denk dat dat de voornaamste reden is. Dus ik heb er zeker wel naar gevraagd, want ik dacht ook bij mezelf van, ja, ‘wat is dit voor een raar hersenspinsel?’ Ik heb nu ook gewoon in mijn relatie met mijn huidige vriend afgesproken van, het maakt niet uit wie of wat, we hebben elkaar beloofd dat we alleen voor elkaar gaan. Trio’s of andere situaties laten we gewoon achterwege, want anders krijg je er alleen maar gezeur van, vind ik.
Stel dat je nu bijvoorbeeld weer terug zou kunnen gaan naar die situatie van die tweet of als iemand iets in het echte leven zoiets tegen jou zou zeggen, hoe zou je daar nu op reageren?
Nou ja, vooral in de situatie met diegene van de middelbare school zou ik gewoon zeggen van, “hé, waarom boeit het jou zo erg?” Dat heb ik toen ook niet gevraagd. Vind ik echt wel jammer. Het leek wel een soort van interne homofobie bij hem, wat hij projecteerde op mij. Of dat hij gewoon niet goed volledig kon begrijpen op zijn puberale leeftijd, dat iemand oprecht op beide geslachten kan vallen, ongeacht wat iemand zijn genderidentiteit is — dat je daar gewoon op kan vallen, dat dat niet uitmaakt.
Wat betekent biseksualiteit voor jou?
Voor mij is bisexualiteit echt dat je het vrouwelijke en het mannelijke beide waardeert en ook op beide verliefd zou kunnen worden. Voor mij is het in ieder geval niet zo dat je niet de verschillen ziet tussen mannen en vrouwen. Maar dat je wel echt ziet van, dit zijn de mannen met onder andere hun eigenschappen, hun perks en dingetjes. En bij vrouwen net zo goed. Voor mij is dat ook niet 50/50 en dat is een beetje altijd waar ik wel tegenaan liep. Dat mensen automatisch denken van, ‘ja, oké, maar als je met zoveel mannen bent geweest, hoe ben je dan verliefd op een man, maar zeg je ook dat je op vrouwen valt?’ Maar ja, voor mij is het echt dat je verliefd kan worden op zowel mannelijke en vrouwelijke energie en dat daar ook gewoon een hele mooie wisselwerking in kan zijn. Dat vuurtje vanbinnen gaat gewoon aan voor allebei.
Wat maakte dat de 50/50 regel zo significant was voor jou?
Ik denk dat op het moment dat je natuurlijk op mannen en op vrouwen valt, de evenredigheid erin 50/50 is, maar dat de mate van in aanraking komen met beide geslachten niet in dezelfde hoeveelheid is. En toen dat dus zeg maar naar voren kwam voor mij, dacht ik: ‘biseksualiteit is inderdaad heel breed’. Maar je moet maar net dezelfde mate van blootstelling gehad hebben met vrouwen om het 50/50 te maken. Het is gewoon iets gecompliceerder omdat hetero zijn daarin de norm is en je daardoor dus ook makkelijker met mannen in aanraking komt. Maar dat betekent niet dat als je bi bent dat je 50% meer kans hebt en dat er met vrouwen net zo goed 50% kans is. Want ja, je komt gewoon minder met elkaar in aanraking. Dat was gewoon meer een mindgame van mezelf dat ik dacht: ‘oja, het is eigenlijk helemaal niet zo 50/50 en het is inderdaad natuurlijk veel breder dan dat.’ Voor mij was dat echt een beetje soort van een eye-opener. Het is niet altijd dat je je zo aan die 50/50 moet vasthouden, omdat het in die zin veel meer fluïde is.
Is er een bepaalde ervaring die je hebt gehad waarin je het gevoel had met andere mensen dat jouw biseksualiteit niet serieus werd genomen?
Ja, dat was met mijn moeder. Ik zei: “Nou, stel hè, ik ben bi?” En toen zei ze: “Dat is meer hoofdzorg voor jou.” Dus daar waar je inderdaad ook kan kijken van, dan heb je meer keus, was het meer van, dan heb je ook meer opties om de vervelende kanten mee te maken. Daar heb ik destijds natuurlijk ook niks over gezegd. Je ziet heel vaak wel dat de reeks van de LGBTQ-mensen steeds beter worden begrepen, maar dat biseksueel zijn nog steeds inhoudt: ‘oké, ja, die mensen zijn in de war.’ Voor mij was dat nooit zo, dus ik heb dat ook nooit zo gezien. Ik heb die indruk ook nooit heel erg mezelf laten aanpraten, omdat ik het gewoon belangrijk vindt dat ik zelf weet wat het voor mij betekent and that’s what matters. Iemand kan niet voor mij bepalen of dat wel of niet zo is. Dus wat dat betreft stond ik altijd al wel relatief stevig in mijn schoenen. Zó stevig in mijn schoenen, dat ik het zelfs had aangekaart met mijn partner van, ja, ‘‘this is the thing, you know.’’ Maar voor nu ben ik gewoon gelukkig zoals ik ben. Vooral de mensen om me heen zou ik nu wat bewuster willen maken over hoe zij reageren op bepaalde zaken. Soms heb ik ook verkeerde woorden uitgesproken die gewoon niet passend waren, maar niet met die intentie zijn gezegd. Daar ben ik zelf de afgelopen jaren heel erg bewust mee omgegaan en dat zou ik ze ook willen meegeven.
Is er een bepaalde ervaring die je hebt gehad waarin je het gevoel had met andere mensen dat jouw biseksualiteit niet serieus werd genomen?
Ik heb een situatie gehad waarbij ik dus verliefd was geworden op een vrouw en omdat het mijn eerste keer was, wilde zij wilde niks doen. Omdat zij zoiets had van, “het is je eerste keer, ik wil niet jouw exploration materiaal zijn.” Nou is dat niet per se een moment dat ik me niet serieus genomen voelde, maar ik voelde me wel van, ‘oh, moet ik al zo ver zijn in mijn ervaring om mee te kunnen doen aan seks met haar?’ En ik denk dat dat voor mij het moment was dat ik dacht: ‘oké, maar het is toch ook een spectrum?’ Iedereen heeft zijn grenzen, natuurlijk is dat zo, maar klopt het dan dat je dan wel zo ver moet zijn om met iemand het avontuur ‘biseksualiteit’ te kunnen beginnen? Of is het van, ‘hé, ja, ik heb het net pas ontdekt, is dat ook oké?’ Of moest ik dit tien jaar geleden al weten?
Ja, dus je had eigenlijk het gevoel van, oké, als we echt in technische termen praten, dat je misschien na een paar keer het bed met andere vrouwen gedeeld te hebben pas bij haar mocht terugkomen? Je moest eerst je seksuele CV opbouwen?
Ja, zo voelde het wel een beetje. En ik denk ook dat het deels aan mij lag. Want in terms of bisexuality moest ik eigenlijk gewoon met mijzelf beginnen, want ik heb het zelf al best lang niet serieus genomen. En omdat ik dat niet deed, deed een ander het ook niet. Toen ik uiteindelijk zei van, ‘‘hé, ik heb een vriendin,’’ dachten mensen van, ‘huh? Oké, wat gebeurt er hier dan?’ Dus ik heb het gevoel dat als ik het zelf eerst serieus had genomen en mezelf ook nog meer de vrijheid had gegeven, dat het dan makkelijker gegaan zou zijn met de mensen om mij heen.
Wat maakte het dat je het voor jezelf niet serieus nam?
Ik denk mijn opvoeding en cultuur. Ik kom wel een beetje uit de katholieke cultuur, daar wordt dat niet echt gezien als iets wat oké is, om met iemand van een andere seksuele geaardheid te zijn. Dus ik denk dat dat ook heel lang meespeelde voor mij.
Ik dacht: ‘Ik? Nee, dat hoeft niet. Ik val niet op vrouwen. Dat is alleen een fascinatie.’ Dus ik denk dat het daarmee begon. Ik had ook geen blueprint überhaupt. Misschien was het ook omdat ik er eerst niet echt mee in aanraking kwam. En daardoor wist ik niet of niet dat wel mocht. Het kwam pas echt nadat ik dus met mensen omging die inderdaad een andere seksuele geaardheid hadden, dat ik het serieus begon te nemen.
Als je nu iets kon zeggen tegen de vrouw waarbij je het gevoel had dat je een CV moest opbouwen, wat zou je nu vandaag de dag tegen haar zeggen?
Ik denk dat ik niet eens iets tegen haar zou zeggen, maar gewoon tegen mezelf zou zeggen van, dit hoeft niet zo te zijn, niet iedereen is zo suf, niet bij iedereen is het nodig om een CV op te bouwen. Als je dingen doet, doe ze dan ook echt alleen voor jezelf, niet omdat je het voor iemand doet of omdat je het gevoel hebt dat je jezelf moet bewijzen. Het leven hoeft niet of links of rechts te zijn, het kan ook gewoon in kronkelpaadjes gaan. Wat deze ervaringen me hebben gegeven, is dat ik mijn eigen blueprint moet maken.
What is your view on bisexuality? What does bisexuality mean to you?
I suppose like, a fluidity. Really just about one kind of word for it.
So for you it means fluidity?
Yeah. I think socially in that sense I feel a lot more freedom to kind of express myself or to kind of play with boundaries, because I have this component of myself and my identity where I feel a lot more freedom to express or play with boundaries. My identity is kind of split between two ideas: straightness and gayness. Also the nature of it being a bit more fluid and intuitive in terms of like how I’m noticing my predilections towards people or attractions or what not. But then also because there’s that kind of otherizing that comes from both mainstream demographics and non-mainstream demographics. There’s always this kind of sense of being on the outside. But then I use that just like a license. Like, I’m already outside of this box. I can just let myself be who I want to be and not worry too much about labels.
When did you come to the conclusion that you could live outside the box?
Good question. I think just naturally by testing things and trying things and kind of recognizing that in myself. And also then seeing how others do it are probably the easiest example of that, but Lou Reed* as well. So, I guess just trying that and then like if I got kind of questioned or called out by someone, I used it as a bit of a turn-around or I’d throw it back to them, like: ‘‘hey, you’re making assumptions about something.’’
Can you give me a specific example of a moment in your life where you felt like your bisexuality wasn’t taken seriously by others?
Yeah, it was at the first party I went to in university where I was studying interior design. So like the joke for four years was that I was the only straight guy in a class of like 200 people. And it was around 95% women and then 5% men. So yeah, that was kind of funny. I only never even bothered to even bring up that I was bisexual or had that conversation or whatnot because the perspective of most people about bisexuality was that it was just a ‘stepping stone’ or a ‘phase’. I overheard people at the party in the background talking about me, being like: “Is he gay? Is he straight? I can’t tell.” And then one of them went: “Well, I guess we’ll find out by the end of the night.” I didn’t feel comfortable when I heard this, so I decided that I was just going to mask it.
If you would have the chance to go back to that party now, would you maybe speak up about it or say something to them or would you react the same way that you did back then?
I don’t know, it depends on my energy and whether I want to engage with this as well. But I don’t know, I’d probably make a joke and call them out or something. That’s how I started mentioning it to friends or people. I’d joke around and flip the script on them.
I now know who I am. I feel lucky in that sense that I just kind of resolve things mentally for myself.
* Main songwriter, vocalist and guitarist of The Velvet Underground
Wat betekent biseksualiteit voor jou?
Voor mij persoonlijk denk ik dat biseksualiteit een balans is tussen, I guess I would say, masculine and feminine energy within myself die ik de laatste tijd, ja, ik zou het mooi willen maken en wel zeggen ‘‘aan het ontdekken’’ ben, maar het is eerder een... ja, ik heb niet echt een interne strijd, maar ik voel me soms een beetje verward over wat voor mij feminine en wat voor mij masculine is.
Ik heb nu op dit moment dus een vriend en toen ik hem had ontmoet dacht ik in de eerste instantie niet dat hij op vrouwen viel of geïnteresseerd was in mij en ik heb door middel van mijn relatie meer over mijn biseksualiteit mogen ontdekken omdat ik die ruimte had. We hebben niet echt duidelijke gendernormen in onze relatie en ik denk dat ik door de liefde meer ruimte voor mezelf heb kunnen creëren waar ik meer joy op ben gaan zoeken. Oprecht gewoon van, wat vind ik nou precies écht leuk om te doen zonder dat het een reden heeft? It doesn’t have to end at a result, het hoeft niet iets concreets te zijn. En ik denk dat ik dat doormiddel van schilderen heel erg terug zie dat mijn zachtheid naar buiten komt in mijn kleurgebruik en textuur, maar ook mijn gebruik met natuurlijke middelen. Ik voel een soort zachtheid in me die ik dan ook weer terug zie in mensen als ik een verbinding met ze maak. In het verleden is dat vaak alleen bij vrouwen geweest, maar ik heb met mijn vriend kunnen zien van, ‘deze zachtheid is aanwezig’. Ik hoef het niet in te boxen in ‘man’ of ‘vrouw’. Het mag er gewoon zijn.
Dus het is eigenlijk voor jou dat het concept zoveel meer betekent dan alleen ‘dat is man, dat is vrouw’. Dus er zijn eigenlijk geen grenzen meer?
De laatste tijd hebben we het bij mijn studie ook gehad over wat seksualiteit en gender nou eigenlijk precies is en waarom we dat nodig hebben om dingen te identificeren. Wat ik voor mezelf daaruit heb gehaald is dat het idee van gendernormen niet echt past bij hoe ik zou willen leven, maar dat ik als ik me zou moeten identificeren met een label waar ik me het meest comfortabel bij voel, dat het dan die van biseksueel is, omdat ik toch nog wel zie dat alles bestaat uit twee helften. En ja, twee helften maken het geheel.
Is er een bepaalde ervaring die je hebt gehad waarin je het gevoel had met andere mensen dat jouw biseksualiteit niet serieus werd genomen?
Ik was een keertje uit met vrienden en ik had het over mijn desires, zo van: “Hé ik vind het eigenlijk wel stom dat ik nooit echt iets serieus aan heb kunnen gaan of ben gegaan met een vrouw, wetende wat ik eruit wilde halen en niet met het idee van ‘I’m crazy, let’s go on a crazy night out’ ’’ en het was toen voor mij in dat gesprek dat het niet niet serieus werd genomen. Het viel een beetje weg. Er werd gereageerd met: ‘‘whatever.’’ Ik heb het gevoel dat als jij zelf al een persoon bent die best wel expressief is en vrij en jij komt met dingen aan zoals ‘‘ik ben biseksueel’’ bij mensen, dat het gewoon niet echt wordt gezien als een probleem. Deze situatie was een tijdje geleden. Ik denk dat ik nu wel mensen om me heen heb die dat begrijpen en die daar ook ruimte voor maken. Dat is heel belangrijk — dat je kunt praten over je struggles, no matter if others understand them or not.
What is your view on bisexuality? What does bisexuality mean to you?
Yeah, I’ve thought about this a lot. I also spoke to friends about this a lot, because it’s really close to pansexuality for example. But for me, I really feel bisexual. I identify with that. The meaning behind it or how I interpret it is that it combines both homo- and heterosexuality. And homo stands for the same gender and heterosexuality, just stands for other genders, also for everything else. So it’s not just like men and women, but it can be any gender. That’s bisexuality for me.
And how did you come to this conclusion for yourself? Not necessarily the moment when you realized what bisexuality was, but more what it means to you personally?
I think it was because I had lots of conversations with friends about that. And I also realized we have similar sexualities, but we still feel different about it. And I just found within myself that’s the feeling that hits it the most for myself...is this a vague answer?
No, I don’t think that’s a vague answer at all. It’s an answer that rings true to you. When you think about life as a bisexual person, have you ever had a situation where you felt like people didn’t take your sexuality seriously?
Yeah, for sure. I mean, I never had really terrible encounters, luckily. But I definitely had that situation with both homosexual people and also heterosexual people. Like with heterosexual people, for example, somebody figures out that a woman is not interested in men and then their conclusion is: ‘‘oh, she’s a lesbian.’’ And I was like, ‘‘yeah, no, there’s also something else.’’ And then with homosexual people: I went to a speed dating event that was meant only for women. And I realized that the language that was used was always about lesbian people. And I felt like, ‘oh, but I’m also here.’ Like you’re forgetting me, basically. I mean, I don’t know for sure, but I wouldn’t say that there was necessarily ill intent behind it or anything. But I still felt like, ‘do I belong here?’
How did that make you feel overall?
At first, insecure. I definitely realized that later and was also thinking about that, because I thought like: ‘why was I not more outspoken about it?’ Why didn’t I just say, “hey, no, there are not just lesbian people here” during the moment that they were talking to us as a group? They said “welcome lesbians” or something like that. I wondered, why didn’t I add “and bisexuals”? I was a bit afraid to speak out, I think. And I would have liked to do that.
Let’s say you could replay that situation and you would get to do it again. What would you do differently?
Yeah, I definitely would have liked to speak up and just be confident and say, “hey, bisexuals are here, too,” and not be worried about what they might think about me or if they then maybe don’t want to date me because it was a speed dating event. That I’m not worried about being judged for that.
